Beitsen en passiveren

Beitsen

Reiniging is van groot belang als RVS besmet is geraakt met koolstofstaal, bijvoorbeeld slijpsel of lasspetters. Dit kan ook mechanisch door stralen of slijpen, maar vooral voor grotere vlakken of voorwerpen wordt aan beitsen meestal de voorkeur gegeven. In de Verenigde Staten hanteert men het onderscheid tussen ‘descaling’, waarbij dikke gloei- en walshuid verwijderd worden, en ‘acid cleaning’ (zuurreiniging), waarbij het RVS zelf niet wordt aangetast. 

Om een gelijkmatige inwerking van beitszuren mogelijk te maken moeten vetten en andere verontreinigingen voorafgaand aan het beitsen door een geschikte reinigingsmethode worden verwijderd. Voor het ontvetten wordt veelal een alkalisch reinigingsmiddel gebruikt.

Er zijn vele recepten voor beitsmiddelen, maar slechts enkele worden breed toegepast. De roestvaststaalsoort is van groot belang bij de keuze van het juiste beitsmiddel. Waar het ene middel effectief werkt, kan het bij een ander type roestvast staal te agressief zijn. 

  • beitsmiddelen op basis van salpeterzuur en fluorwaterstofzuur (meest gebruikt)
  • beitsmiddelen op basis van zwavelzuur 
  • beitsmiddelen op basis van zoutzuur (hierbij wordt ijzer(III)chloride gevormd: gevaar voor putcorrosie!) 
  • beitsmiddelen op basis van ijzer(III)sulfaat (veel gebruikt bij de fabricage van roestvaste staalplaat) 

Als beitsmethoden worden onderscheiden het dompelbeitsen in een bad, elektrolytisch polijstbeitsen in een bad, trommelbeitsen, circuleren van beitsmiddel, sproeibeitsen met een spuitlans en tenslotte het handmatig beitsen door aanbrengen van een beitspasta. 

Passiveren

Tijdens het beitsen verwijdert men de originele oxidehuid. Men stript a.h.w. het materiaal met als gevolg dat de passieve huid verdwenen is. Deze huid moet wel weer terugkomen en dat kan m.b.v. het passiveren. Passiveren wordt veelal gedaan m.b.v. verdund salpeterzuur of waterstofperoxide met citroenzuur omdat dit oxyderende reagentia zijn die de chroomoxidehuid in zeer korte tijd weer op dikte brengen. Uit proeven is gebleken dat passivering van het roestvast staal ook heel goed mogelijk is m.b.v. gedemineraliseerd water. Dit water wordt met kracht op het gebeitste object gespoten zodat de zuurresten verdwijnen en waardoor de passivatie afdoende blijkt te zijn. De proeven hebben zelfs aangetoond dat de corrosieprestaties dan net zo goed zijn en dat is een plezierige zaak gezien de gebruikersonvriendelijke en milieubelastende zuurbehandeling. In feite treedt passivatie ook op aan de lucht indien het materiaal voldoende is gespoeld waardoor een optimale passivatie gegarandeerd zal zijn.